Teledyski

MaÅ‚gorzata Lisowska-Magdziarz zatytuÅ‚owaÅ‚a wÅ‚asnÄ… książkÄ™ o przemyÅ›le muzycznym "Bunt na marketing". TytuÅ‚ ten perfekcyjnie oddaje współzależność pomiÄ™dzy tym przemysÅ‚em a obszarem kontrkultury, do którego należy wielu wykonawców prezentujÄ…cych osobiste teledyski w MTV. PrzemysÅ‚ muzyczny ze 100% pewnoÅ›ciÄ… żeruje na kontrkulturze i wchÅ‚ania wszystko to, co ma możliwość przynieść korzyÅ›ci. Zależność nie jest jednak tak prosta. ArtyÅ›ci, deklarujÄ…cy przynależność do gruntu kultury alternatywnej, nie stroniÄ… wcale od zwiÄ…zków z - używajÄ…c marksistowskiego terminu - "przemysÅ‚em kulturowym". Jest on bowiem dla nich paradoksalnie jedynym kanaÅ‚em, dziÄ™ki któremu radykalne idee mogÄ… trafiać do szerokiego krÄ™gu odbiorców. Teledysk nadaje siÄ™ do tego celu najlepiej. Jednym z takich artystów jest na pewno Thom Yorke, lider grupy Radiohead, z pÅ‚yty na pÅ‚ytÄ™ stawiajÄ…cej sÅ‚uchaczom narastajÄ…ce wyzwania. Ich teledyski HipHop, należące do ekstraklasy gatunku, pokazywane sÄ… w stacjach muzycznych. PÅ‚yty Natomiast dystrybuowane sÄ… przez duży koncern, zapewniajÄ…cy ich dostÄ™pność omal w każdym sklepie muzycznym na Å›wiecie. Zdaniem Yorke'a zgoda na obecność w mediach nie musi oznaczać artystycznych kompromisów - bunt jest doskonaÅ‚ym towarem. Postawa Thoma Yorke'a odzwierciedla poglÄ…dy znacznej części artystów, okreÅ›lajÄ…cych siebie jako alternatywnych. Jednakże bez wÄ…tpienia nie wszystkich. Muzycy pochodzÄ…cej z Seattle i wywodzÄ…cej siÄ™ z "podziemia" grupy Pearl Jam po sukcesie albumu "Ten" postanowili zrezygnować z promocji w telewizji. Nie krÄ™cili wiÄ™cej teledysków, unikali wystÄ™pów w studiach. Rynek, a też presja samych fanów, wymusiÅ‚y jednak na nich konwersjÄ™ poglÄ…dów. Nieobecność w mediach staÅ‚a siÄ™ bowiem przyczynÄ… zniwelowania popularnoÅ›ci grupy, a również - paradoksalnie - obniżenia artystycznego poziomu jej dokonaÅ„. Brak odzewu ze strony odbiorców zrodziÅ‚ frustracjÄ™, ta Natomiast doprowadziÅ‚a do twórczej niemocy. Wielu muzyków wybiera innÄ… drogÄ™. Skoro teledysk jest omal koniecznym elementem promocji albumu, dlaczego nie uczynić z niego kolejnego kanaÅ‚u wypowiedzi artystycznej? Coraz najczęściej czasami artystÄ™ rozpoznajemy nie tylko po jego stylu muzycznym, ale wÅ‚aÅ›nie po stylu jego teledysków, które powstajÄ… pod jego kontrolÄ…. W ten metodÄ™ teledyski traktuje islandzka piosenkarka Björk, współpracujÄ…ca z najlepszymi reżyserami, niejednokrotnie - jak Spike Jonze - znanymi dziÄ™ki osiÄ…gniÄ™ciom w dziedzinie filmu fabularnego. W skrajnych przypadkach muzycy sami odpowiadajÄ… za ksztaÅ‚t teledysków. Dotyczy to nie tylko artystów poczÄ…tkujÄ…cych, którzy po prostu nie maja innego wyjÅ›cia. Dla niektórych jest to kwestia Å›wiadomego wyboru. Każdy, kto zetknÄ…Å‚ siÄ™ choćby raz z teledyskami grupy Tool, przyzna, że oferowana poprzez niÄ… fuzja obrazu i dźwiÄ™ku osiÄ…ga prawdziwe wyżyny. Muzycy grupy tworzÄ… od lat fantasmagoryczne filmy animowane bliskie dokonaniom Braci Quay. To jednak tylko pierwsze skojarzenie, ustÄ™pujÄ…ce prÄ™dko fascynacji niezwykÅ‚Ä… wyobraźniÄ…, a również fenomenalnÄ… wprost technikÄ…, opartÄ… na klasycznych i niewiarygodnie pracochÅ‚onnych technikach animacyjnych.